Grip op de toekomst

Grip op de  toekomst

Grip op de toekomst

Organisaties zijn net levende wezens: ze willen blijven voortbestaan. Anders gezegd: zij streven naar continuïteit. Dit geldt ook voor stichtingen en voor verenigingen.

Allen die bij een organisatie zijn betrokken hebben deze neiging: je weet wat je hebt, niet wat je krijgt. Daarom blijven mensen bij hun organisatie, ook al is deze niet meer zo aantrekkelijk. Met een beetje goede wil treedt er na verloop van tijd een kentering op.

Voorkomen is beter dan genezen. Het is beter, niet in zo'n dip terecht te komen. Om afglijden te voorkomen dient de organisatie vooruit te kijken en tijdig maatregelen te nemen. Dat zijn voor de hand liggende taken van het bestuur.

Maar zo geformuleerd: vooruitkijken en maatregelen nemen, is het een nogal ongrijpbare opdracht. Hoe krijgt een bestuur nou grip op de toekomst?

De eerste aanpak is, deze toekomst vanuit verschillende stantpunten te bekijken. Vanuit elk standpunt ziet u een ander aspect van de organisatie. Per aspect kan het bestuur aan de hand van trends ontwikkelingen doortrekken. Per aspect kan het bestuur zien hoe de organisatie er voorstaat, nu of in de toekomst.

En vervolgens, de tweede aanpak, zou het bestuur een plan kunnen maken om de organisatie te versterken waar die er het zwakst voorstaat of voor gaat staan.

Het is namelijk gemakkelijker, voor één aspect een visie en een lange-termijn-beleid te ontwikkelen dan voor iets groots en diffuus als een hele organisatie. Beoordeel van elk standpunt hoe uw organisatie ervoor staat en geef er een score aan: beroerd, zwak, OK of prima. En welk aspect gaat u dan aanpakken? Precies: het aspect waar de organisatie het zwakst staat.

In een aantal blog-posts bespreek ik acht van dit soort aspecten. Ik noem deze de acht "aspecten van continuïteit".

Eerst een overzicht

De aspecten die ik onderscheid zijn, in volgorde van hoe snel ze kunnen veranderen:

  1. de bestaansreden - is er belangstelling voor wat de organisatie wil betekenen? De bestaansreden is heel stabiel: mensen vormen een koor om te zingen, een voetbalvereniging om te voetballen, een zorgstichting om zorg te verlenen.
  2. de structuren - hoe zit de zaak in elkaar? De structuur is het geraamte waar alles aan is opgehangen wat de organisatie nodig heeft om zijn bestaansreden in te vullen. U moet hierbij denken aan statuten en reglementen, maar ook langdurige contracten als huurcontracten en arbeidsovereenkomsten, en bezittingen als auto's en gebouwen.
  3. de financiën - kan het wel uit? Inkomsten, uitgaven en reserves dienen in een gezonde verhouding tot elkaar te staan.
  4. het ledenbestand - voor wie doe je het allemaal? Stichtingen hebben geen leden; daar zou u het cliëntenbestand (van een zorgstichting) of het donateursbestand (van een vriendenstichting) in de gaten willen houden. Zijn omvang, samenstelling enz. gezond? Hoe ontwikkelt het zich?
  5. het bestuur - de drijvende kracht van de organisatie. Is het krachtig, actief en enthousiast? Hoe ziet het er in de toekomst uit: zijn er opvolgers?
  6. actieve leden - voor allerlei commissies. Bij stichtingen zouden dit de vrijwilligers kunnen zijn. Actieve leden nemen allerlei werkzaamheden binnen de organisatie op zich. Actieve leden zijn korte of lange tijd intensief bezig. Bij verenigingen vormen zij de kweekvijver voor opvolgers in het bestuur.
  7. helpers - voor hand- en spandiensten. Bij evenementen en incidentele activiteiten helpen veel mensen een dagje mee. Broodjes smeren, verkeer regelen, collecteren, opbouwen en opruimen, dat soort ongeschoold werk. Onder hen vindt u mensen die "actief lid" kunnen worden.
  8. activiteiten - hoe u de bestaansreden invult. Uiteindelijk draait het hier om. Daarmee zijn we terug bij het als eerste genoemde aspect en is de cirkel rond. De activiteiten zijn het meest wispelturige aspect van een organisatie: die kunnen van het ene moment op het andere worden bedacht, begonnen, veranderd of gestopt.

OK, en nu?

In komende blog-posts geef ik voorbeelden van hoe u zo'n aspect voor uw organisatie kunt beschrijven. Weet u eenmaal waar u zoal op kunt letten, dan kunt u het aspect ook op deze onderdelen beoordelen. Die oordelen samen zijn de basis van een beoordeling van het aspect als geheel.

Heeft u uw organisatie aan de hand van deze acht aspecten van alle kanten bekeken dan kunt u beginnen om de zwakste plekken te versterken. Dat zal geen kwestie van dagen zijn, maar van maanden zo niet jaren. Daarvoor zult u een lange-termijn-beleid willen ontwikkelen. Maar daarover wellicht later meer.

Over dit blog

Elke maand, op de eerste of tweede dinsdag van de maand, publiceer ik een nieuw artikel, meestal naar aanleiding van een recent gesprek met een bestuurslid. Ik stuur hierover tegelijk een korte e-mail naar belangstellenden.

Geef u hier op voor deze korte e-mails.

Deel deze post

Commentaar (0)

Geen commentaar op dit moment

Nieuw commentaar

Accepteer

Deze site gebruikt cookies om webshopdiensten en uw gebruikerservaring te verbeteren.